نشست هم‌اندیشی «تحول علوم انسانی، زمینه‌ساز تحقق بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی»

در این نشست که در شامگاه روز بیستم بهمن 1399 ، در فضای وبینار به همت دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علامه طباطبائی و بسیج اساتید دانشگاه و گروه معارف اسلامی با دبیری دکتر حسین پور برگزار شد. اساتید از گروههای علمی  مختلف در خصوص بیانیه به ایراد سخن و اظهار نظر پرداختند و ابعاد و وجوه مختلف  بیانیه بسیار مهم گام دوم انقلاب که در چهلمین سال پیروزی انقلاب اسلامی توسط رهبر معظم انقلاب صادر شد را مورد بحث و بررسی قرار دادند .

در ابتدای نشست دکتر حسین پور با تبریک ایام دهه فجر و خیر مقدم به اساتید و شرکت کنندگان در نشست هم اندیشی ابراز امیدواری کرد که در این نشست با طرح بحث توسط اساتید فرهیخته دانشگاه به  نتایج خوب و پرثمری در بررسی بیانیه گام دوم انقلاب برسیم .

دکتر حسین پور دبیر هم اندیشی اساتید :
از مطالبه رهبری در فتح قله های علم و مرزهای دانش در بیانیه گام دوم تا تشکیل کارگروه بنیادین  به منظور طراحی نقشه جامع مدیریت اسلامی در علوم انسانی


دکتر داود حسین پور در بیاناتی گذری بر چکیده بیانیه گام دوم انقلاب نمود و گفت: بیانیه ابعاد متعددی دارد اما به سبک ترتیب و نگارشی که داشت به چهار بخش می توان تقسیم بندی کرد:

1-  وضعیت موجود و ویژگیهای انقلاب اسلامی 

2- برکات انقلاب اسلامی

3- چهلم انقلاب اسلامی

4-توصیه های رهبر معظم انقلاب

چکیده ای از  این بیانیه که در 22 بهمن 1397 مطرح شد را مرور می کنیم :

محورها:
1- ورود انقلاب اسلامی به دومین مرحله خود سازی،جامعه پردازی،تمدن سازی

پیروزی انقلاب اسلامی آغاز گر عصر جدید در عالم هست. شعارهای جهانی و فطری و همیشه زنده انقلاب اسلامی و دفاع ابدی از نظریه نظام انقلابی

جمهوری اسلامی و فاصله میان بایدها و نبایدها و واقعیت ها، انقلاب اسلامی مایه سربلندی ایران، برای برداشتن گامهای درست در آینده باید گذشته را درست و به خوبی شناخت .
آغاز انقلاب اسلامی از نقطه صفر، تقابل نظام اسلامی و استکبار پدیده برجسته جهان معاصر، مدیریت جهادی و اعتقاد به اصل ما می توانیم عامل عزت و پیشرفت ایران در همه عرصه ها  

2- بخش دوم بیانیه : برکات بزرگ انقلاب اسلامی در 7 بند  

1-ثبات و امنیت در حفظ تمامیت ارضی ایران

2- موتور پیشران کشور در عرصه علم و فن آوری و ایجاد زیر ساخت های حیاتی و عمرانی و اقتصادی

3-به اوج رسانیدن مشارکت مردمی و مسابقه خدمت رسانی

4-ارتقاء شگفت آور بینش سیاسی آحاد مردم

5- سنگین کردن کفه عدالت در تقسیم امکانات عمومی کشور

6- افزایش چشمگیر معنویت و اخلاق در فضای عمومی جامعه

7- ایستادگی روزافزون در برابر قلدران و زورگویان و مستکبران جهانی

 

3- انقلاب چهل ساله و گام بزرگ دوم :

-  اقتدار انقلاب اسلامی و تغییر چالشها و شکست مستکبران

- جوانان محور تحقق نظام پیشرفته اسلامی

- نیروی انسانی کارامد و متعهد با زیر بنای عمیق اسلامی و دینی مهمترین ظرفیت امید بخش کشور

- فهرست طولانی فرصت های مادی کشور

4 توصیه های مهم و اساسی رهبر معظم انقلاب اسلامی که با نگاه به آینده مطرح فرمودند:

در این بخش که مربوط به توصیه ها می باشد امروز در این نشست اساتید محترم به بحث و گفتگو خواهند پرداخت.

 هر کدام از این توصیه ها توضیحات و اقتضائات خاص خودش را دارد که باید تشریح و تفصیل داده شود از بین آنها به بخش پژوهش می پردازم و در ادامه مباحث اساتید نکاتی را مطرح خواهم کرد:

محورهایی که در بخش پژوهش بیان شده عبارت از این 7 محور می باشد:

1-علم و پژوهش2-معنویت و اخلاق3-اقتصاد 4-عدالت و مبارزه با فساد5-استقلال و آزادی 6-روابط خارجی و مرز بندی با دشمن 7- سبک زندگی

دکتر حسین پور در ادامه گفت:

مقام معظم رهبری در بیانیه گام دوم می فرمایند: « دانش، آشکار ترین وسیله قدرت و عزت یک کشور است. »

و نیز می فرمایند: « موکدا به نیاز کشور به جوشاندن چشمه دانش در میان خود اصرار می ورزم »

رهبرمعظم انقلاب در ادامه بحث علم و دانش می فرمایند: « ما هنوز از قله های دانش جهان بسیار عقبیم باید به قله ها دست یابیم.» این مواردی است که رهبر معظم انقلاب اشاره کردند و آخرین نکته در این قسمت می فرمایند: «اینجانب همواره به دانشگاهها و دانشگاهیان و مراکز پژوهشی و پژوهندگان، گرم و قاطع و جدی در این مورد هشدار و فراخوان داده ام ولی اینک مطالبه عمومی من از شما جوانان این است که این راه را با احساس مسئولیت بیشتر و همچون یک جهاد در پیش بگیرید. سنگ بنای یک انقلاب علمی در کشور گذاشته شده و این انقلاب شهدایی از قبیل شهدای هسته ای نیز داده است. به پا خیزید و دشمن بد خواه و کینه توز را که از جهاد علمی شما به شدت بیمناک است ناکام سازید. »

دکتر حسین پور در ادامه افزود: به نکته ای اشاره می کنم که ما در واقع یک دغدغه داریم و آن اینکه جایگاه علوم انسانی از دید اسلام در کشور چیست؟

وجود نظام های غیر اسلامی که عقب ماندگی کشور را به آن استناد دادند یا عدم دسترسی به حکومت اسلامی یا تمرد جامعه بشری و امت های اولین قبل از اسلام باعث شدند سیره انبیا و کتب الهی تحریف شده و به فراموشی سپرده شود،  در عین حال که ما باید منطق علمی را رعایت و دنبال کنیم یک منطق نیازی هم وجود دارد. ضرورت های جامعه ما و ساحت های وجودی انسان و نیز جامعه و حکومت اسلامی باعث می شود که در عرصه سیاسی و امنیتی به منابعی از جمله منابع تکوینی و تشریعی رجوع کنیم پس حال که به چهل سالگی انقلاب رسیدیم لازم است که اساتید مومن و جهادی و نیز عموم اساتید، این ضرورت را که محرز و جدی است دنبال کرده و به سوی آن گام بر داریم تا  آنرا به صورت نظام یافته و کتب درسی وارد دانشگاه و نظام آموزشی کنیم و در مسائل نظری و الگویی تولید علم داشته باشیم.

 در ادامه این جلسه و در بین ارائه مباحث توسط اساتید، دکتر حسین پور گفت:

کارگروه بنیادین که در تهران و قم فعالیت می کنند با هدایت شورای تحول علوم انسانی یک نقشه جامع مدیریت اسلامی را دنبال می کنند و دانشگاه امام حسین هم آنها را کمک و همراهی می کند. در این راستا مواردی را بیان کردند که اشاره می کنم: 1- راهکار کشف مسئله که از منابع تشریعی و تکوینی استفاده می شود. و این بخشی است که جای کار در حوزه های مختلف دارد و باید در گام اول مبانی علوم انسانی اعم از مبانی خاص و اخص علوم انسانی از منابع دینی استخراج و بازنگری اساسی در این حوزه صورت پذیرد. در مبانی محتوایی و مبانی روشی و بحث باید ها و نباید ها، روش شناسی و معرفت شناسی و... لازم است پیش فرضهای مبتنی بر آموزه های دینی را استخراج کنیم و بر مبنای این پیش فرضها علوم انسانی را ساخته و بنا کنیم.

سخنان حجت الاسلام اکبری اقدم: ایشان با تبریک چهل و دومین سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، ایام دهه مبارک فجر را گرامی داشته و به روح مطهر شهدای مدافع حرم، دانشمند و عرصه علمی و شهدای عرصه سلامت و امنیت و نیز روح بزرگ علامه مجاهد آیت الله مصباح یزدی(ره) درود فرستاده و علو درجات را برای آنان از درگاه خداوند منان مسئلت کردند.

اولین سخنران نشست، مسئول محترم نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری دانشگاه علامه طباطبائی حجت الاسلام اکبری اقدم طی سخنانی با قرائت آیه شریفه: « ای اهل ایمان، شما اگر خدا را یاری کنید (یعنی دین و پیغمبر خدا را) خدا هم شما را یاری کند و ثابت قدم گرداند. » (محمد آیه7)  بیان داشت : این آیه شریفه بیانگر نصرت الهی است و در شرایطی که ما به نصرت الهی بپیوندیم و دین خدا را یاری کنیم با نصرت الهی هم مواجه خواهیم شد و این همان انقلاب و تثبیت انقلاب و ثبوت قدم در این راه است آیه شریفه دیگری می فرماید: فلا غالب لکم، که اگر نصرت و کمک الهی شامل حال شما شود قطعا هیچ کس بر شما پیروز نخواهد شد. حضرت امام خمینی (ه) اعتقاد راسخی به کمک و نصرت الهی که بر مومنین نازل شده داشتند .

فرمایش اخیر رهبر معظم انقلاب که فرمودند: دوران پسا آمریکا آغاز شده است و این مطلب به اذعان متخصصین مطرح دنیا بیان شده حضرت آقا اشاره دارند که سقوط ترامپ با این وضعیت مفتضحانه افول انتضام اجتماعی آمریکا بود. در حقیقت یک جریان اندیشه ای و گفتمانی رخ داد که شروع آن با آغاز انقلاب اسلامی در گام اول انقلاب و تثبیت آن در ادامه در گام دوم خواهد بود.

اکبری اقدم با تبریک چهل و دومین سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، ایام دهه مبارک فجر را گرامی داشته و به روح مطهر شهدای مدافع حرم، دانشمند و عرصه علمی و شهدای عرصه سلامت و امنیت و نیز روح بزرگ علامه مجاهد آیت الله مصباح یزدی(ره) درود فرستاده و علو درجات را برای آنان از درگاه خداوند منان مسئلت کردند.

وی با بیان اینکه حرکتی که برآمده از این دانشگاه در رابطه با گام دوم انقلاب شکل گرفت و نشست های هم اندیشی که در دانشگاه علامه طباطبائی در مورد گام دوم انقلاب انجام شد به صورت یک محصول ارزشمند و کتاب فاخری درآمد که در دانشگاههای مختلف در اختیار اساتید قرار گرفت. مسئول نهاد رهبری دانشگاه علامه در ادامه با اشاره به دو عنصر توحید و وحدانیت همراه با توجهات معصومین(ع) که باعث ثبات انقلاب و نیز تداوم آن در گام دوم انقلاب گشته است بیان کرد آنچه که به عنوان نرم افزار ضرورت دارد ساحت اندیشه ای است که در قالب جریان و گفتمان رایج در کشور و نظام اسلامی می تواند موثر باشد تا گام دوم همراه و همگام با رهبر معظم انقلاب اسلامی بر داشته شود .

وی در ادامه گفت : من با همین رویکرد در دانشگاه علامه طباطبائی بودم و اولویت کاری من نیز این بوده است و بسیج اساتید و اساتید دانشگاه و گروه معارف اسلامی نیز همین حرکت را دنبال کردند. تولید علم با نگاه بومی و برآمده از فرهنگ ارزشی جامعه و بنیان های ارزشی که در جامعه ما وجود دارد و برگرفته از فرهنگ ارزشی و قرآن و عترت و فلسفه اسلامی و معارف ارزشی که در جامعه ساری و جاری است بخشی از آن تولیدی است که دانشگاه باید در آن نقش ایفا کند. مرحله دوم تحول علوم انسانی موجود است به لحاظ بومی سازی، اسلامی سازی، روزامدی و کارآمدی و اثرگذاری و مرحله سوم: تبیین مسائل پیش آمده در نظام و دانشگاه و جامعه اسلامی است. تحول و تبیین مسائل علوم انسانی می تواند مولفه ای در کنار ولایت و همراه مردم در تحقق بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی نقش ایفا کند.

صادق اکبری اقدم با اشاره به فرمایش رهبر معظم انقلاب در مهر سال 1388 و گلایه و ابراز نگرانی ایشان در خصوص علوم انسانی که حضرت آقا بیان داشتند:« از مجموعه دانشگاهی گلایه ای دارم که علوم انسانی باید با مبانی اسلامی بیان شود. علوم انسانی غرب مبتنی بر مبانی صرفا مادی و مبانی دیگری است که غلط است ما هم به حس و ماده و تجربه معتقدیم اما در کنار آن دین و وحی و عقل را نیز معتقد هستیم و این اعتراض و دغدغه بزرگان و دانشمندان غرب و شرق است. »

رسالت اساتید و همکاران و اساتید گروه معارف و بسیجیان این اقتضا را دارد که در موضوع تحول علوم انسانی که می تواند تاثیر گذار در گام دوم انقلاب باشد نقش ویژه ای را ایفا کنند. الحمد لله الان کلاسهای گوناگونی که در موضوعات مختلف برگزار می کنیم شاهد استقبال خوب و چشمگیر اساتید محترم هستیم و بحث تحول در علوم انسانی در دانشگاه علامه طباطبائی غریب نیست. ایشان با ابراز امیدواری از اینکه بتوانیم بیش از پیش منشا اثر باشیم از همه دانشگاهیان خواستار توجه ویژه به بیانیه گام دوم و ایفای نقش موثر در آن شدند.

در ادامه آقای دکتر حسین پور مروری بر چکیده بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی داشتند و ویژگیها و برکات و چهلم انقلاب اسلامی و توصیه های مقام معظم رهبری و ورود انقلاب به دومین مرحله خودسازی، جامعه پردازی و تمدن سازی را بیان کرده و به بیان برکات انقلاب اسلامی در هفت بند پرداختند.

دکتر عباسعلی رهبر : باید در فضایی آرام و مبتنی بر منطق و عقلانیت عمل کنیم و به دور از سیاست زدگی افراطی اصلی و فرعی بودن مسائل را مد نظر قرار دهیم. بیانیه گام دوم به تشخیص مسائل هم روی آورده و جامعه را مملو از خوبی ها ندیده است بلکه مسائل مهمی را در رابطه با جامعه بیان داشته است که اگر مورد توجه قرار نگیرد مشکلات از ناحیه همین مسائل خود را نشان خواهد داد.

دکتر عباسعلی رهبر عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی :
دکتر رهبر با پرداختن به موضوع نسبت میان تحول علوم انسانی و مسئله شناسی سیاسی اجتماعی و بیانیه گام دوم به ایراد سخن پرداختند: در تحول علوم انسانی اگر بخواهیم منطقی و روشمند قدم بر داریم ابتدا باید رویکرد تحول خواه در ذهن جامعه دینی، حوزه و دانشگاه ما ایجاد شود و نیز مسائل خود را شناسایی کنیم و از این مسئله ها و پاسخ به آنها به تحول در علوم انسانی برسیم. علوم انسانی غرب در طول 400 سال توانست رشد جدی پیدا کند و از این باب به نحو احسن در خدمت مصرف قرار گرفت و عزت پیدا کرد و برای مسائل اجتماعی در غرب راه حل ارائه کرد. ما نیز در تشخیص مسائل باید در فضایی آرام و مبتنی بر منطق و عقلانیت عمل کنیم و به دور از سیاست زدگی افراطی اصلی و فرعی بودن مسائل را مد نظر قرار دهیم. بیانیه گام دوم به تشخیص مسائل هم روی آورده و جامعه را مملو از خوبی ها ندیده است بلکه مسائل مهمی را در رابطه با جامعه بیان داشته است که اگر مورد توجه قرار نگیرد مشکلات از ناحیه همین مسائل خود را نشان خواهد داد . بیانیه گام دوم یک منشور استراتژیک است که به سه محور اصلی اشاره می کند اگر جامعه ای مبتنی بر نظام انقلابی شکل گرفت که مبتنی بر معنویت و عدالت بود ظرفیت ایجاد جمهوری اسلامی و دولت اسلامی و جامعه اسلامی را خواهد داشت و از درون این جامعه و دولت اسلامی می توانیم به سوی افق تمدن اسلامی حرکت کنیم.

دکتر رهبر در ادامه با بیان رویکردی که به مباحث دارند و اصلی و فرعی کردن مسائل چند مشکل را بیان داشتند و گفتند علوم انسانی که در حال رشد است می تواند با این مسائل در گیر شده و در حل آنها کمک کند. 1- کسری در عدالت فراگیر 2- استحاله ارزشهای اصیل دینی و شکاف در ارزشهاهای دینی، 3- سطحی نگری نسبت به دشمن و دشمنی آن، 4- بحث آسیب شناسی مدیریت سیاسی کارگزاران که باید از تعارضات در جامعه خصوصا در حیطه کارگزاران جلوگیری کرد.

دکتر مهدی  واحدی : ضرورت تحول و بومی سازی علوم انسانی غیر قابل انکار است، در خصوص تحول شاید رویکردهای روتین و معمولی پاسخگو نباشد و شاید یک حالت ساختار شکنانه که ساختار متسلبی را که مانع تولید علم و بومی سازی و جریان تحول در علوم انسانی هست را در هم شکند نیاز داریم.

دکتر واحدی عضو هیئت علمی گروه تکنولوژی آموزشی و رئیس بسیج اساتیددانشگاه علامه طباطبائی در بیاناتی گفت: بیانیه گام دوم انقلاب در چهل سالگی انقلاب اسلامی به عنوان مانیفست آینده انقلاب اسلامی جایگاه بی بدیلی دارد و قابل مقایسه با هیچ پدیده دیگری که چنین نقشی را ایفا کند نیست و نیازها باید از دل این مانیفست استخراج شود تحقق این معنا نیازمند گفتمان سازی بومی در دانشگاه هست. به فرموده مقام معظم رهبری(دام ظله) گام دوم انقلاب به دشواری آنچه گذشت نخواهد بود اما جتما باید به قله های علم برسیم و رستاخیز علمی در کشور شروع شده است. شتاب علمی در کشور ما برای ناظران جهانی شگفت انگیز است و این راه طی شده با همه اهمیت آن یک آغاز است و باید به قله های علممی جهان دست پیدا کنیم که العلم سلطانٌ .

وی افزود: ضرورت تحول و بومی سازی علوم انسانی غیر قابل انکار است، در خصوص تحول شاید رویکردهای روتین و معمولی پاسخگو نباشد و شاید یک حالت ساختار شکنانه که ساختار متسلبی را که مانع تولید علم و بومی سازی و جریان تحول در علوم انسانی هست را در هم شکند نیاز داریم و این با مسیرهای روتین و افتتاح پژوشکده و سر و صداهای ظاهری درست نمی شود و نیاز به یک اعتقاد واقعی در خصوص تحول علوم انسانی می باشد. حضرت آقا فرمودند من دعبم این نیست که بگویم روی صحبت های من کار کنید اما در خصوص بیانیه گام دوم این کار را بکنید چون من روی آن خیلی زحمت کشیده ام. آیا دانشگاه علامه طباطبائی این ظرفیت و ضرورت را ندارد که از بین پژوهشکده های مختلف که تاسیس کرده است یک مرکز پژوهشی در قالب پژوهشکده گام دوم انقلاب تاسیس کند و آیا نمی توان به این مطالبه رهبر معظم انقلاب پاسخ گفت؟

خانم دکتر دهقان پور رشته سیاست گذاری

خانم دهقان پور بیان داشتند در بحث شناخت نظریه های غربی ابعاد معرفت شناختی و هستی شناختی به جهت عدم وجود مبانی خالی است. یکی از موارد مغفول مانده مبانی روش شناختی و متد آن است که در علوم انسانی خودش را نشان می هد. بحث پوزیتیویسم را در دانشگاههای بزرگ شاهد هستیم. ارتباط این مسئله با گام دوم باید مورد توجه و اهتمام قرار گیرد. بحث روش و متد و درگیری آن با علوم معرفتی چالشی است که با آن روبرو هستیم. به نظر می رسد در این رابطه بیشتر نیاز به توضیح و تبیین داریم که روش شناسی و ارنباط آن با علوم پایه و اینکه به طور تطبیقی بتوان با آن کارکردی وارد علوم انسانی شد .چقدر تا بحال روی آن کار شده و مورد توجه قرار گرفته است؟

دکتر عبد الله معتمدی :

تحول در علوم انسانی یک اقدام عقلی و عملی، منطقی و راهبردی و حیاتی برای استمرار نظام جمهوری اسلامی است. در دنیا نظام های سیاسی- اجتماعی از طریق نظام تعلیم و تربیت خودشان استمرار پیدا می کنند .

دکتر عبد الله معتمدی عضو هیئت علمی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی با تبریک ایام الله دهه فجر بیان کرد تحول در علوم انسانی بسیار مورد اهمیت و ضرورت است . ارتباط تحول  در علوم انسانی با بیانیه گام دوم در این است که تحول در علوم انسانی یک اقدام عقلی و عملی، منطقی و راهبردی و حیاتی برای استمرار نظام جمهوری اسلامی است. در دنیا نظام های سیاسی- اجتماعی از طریق نظام تعلیم و تربیت خودشان استمرار پیدا می کنند و استمرار نظام جمهوری اسلامی  هم در گرو تحقق نظام تعلیم و تربیت در شان و تراز جمهوری اسلامی است که  یک بخش آن هم بحث تحول در علوم انسانی است با رویکرد غنی سازی، روزآمدی، بومی سازی و اسلامی سازی علوم انسانی، با این رویکرد ضرورت تحول علوم انسانی از آنجاست که علوم انسانی فعلی که در دنیا وجود دارد خواستگاه نظری و پژوهشی آنها با فرهنگ و جامعه ما متفاوت است. هر پژوهشی مبتنی بر مسئله ای است و هر مسئله ای بسته به نوع نگاه فرد است که سوالهای او را تعیین می کند از این منظر مبانی متفاوت در رویکردهای مختلف است و لذا تحول در علوم انسانی را دارای اهمیت می کند. در حقیقت علوم انسانی فعلی در سعادتمند کردن انسان ناتوان است  در پرتو تکنولوژی انسان توانست مرفه شود اما این رفاه وآزادی به او احساس تنهایی می دهد علوم انسانی فعلی با جامعه و فرهنگ و ارزشهای ما همخوانی ندارد. ایشان در ادامه گفتند: علوم انسانی فعلی یونیورسال نیست بلکه غربی است  و مفاهیمی که در علوم انسانی مطرح می شود فقط یک اشتراک لفظی است از لحاظ ماهیت متفاوت است. مانند مفهوم خانواده.

 عضو هیئت علمی دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی گفت: تحول علوم انسانی به این معنا نیست که علوم روز بشری و غربی را نادیده بگیریم بلکه به گسترش علم و فرهنگ جهانی کمک می کند. در حقیقت رابطه گام دوم انقلاب با تحول علوم انسانی رابطه وسیعی است علاوه بر اینکه بیانیه باید تبدیل به یک گفتمان شود باید به عنوان یک سند بالا دستی تکالیفی  برای همه دستگاهها در جهت تحقق بیانیه گام دوم انقلاب تعریف شود. اولا مخاطب بیانیه گام دوم جوانان هستند و بعد بیانیه گام دوم ضمانت استمرار نظام اسلامی است و این بیانیه راه پیش رو را نشان می دهد. انقلاب اسلامی وارد مرحله خود سازی، جامعه پردازی و تمدن سازی شده است آیا در این جهت علوم غربی می توانند به ما کمک کنند؟ انقلاب اسلامی دین و دنیا را در کنار هم مطرح کرد. این اوج مسئله ای است که بر اساس مبانی هستی شناسی تعریفی را که از انسان می کنیم متفاوت از تعریف انسان در علوم انسانی امروزی است. علوم انسانی عدالت محور ، اخلاق محور، معنویت محور، عزت محور در واقع از طریق تحول اتفاق می افتد.

وی در ادامه افزود: مقام معظم رهبری(دام ظله) نظریه نظام انقلابی را مطرح می کنند که از بحث های بزرگی است که حتما باید مورد توجه قرار گیرد. در عین اینکه معتقد هستیم که یک نظام سیاسی- اجتماعی داریم پذیرش جوشش انقلابی را هم دارد. امکان ندارد به تحول علوم انسانی نپردازیم و توقع داشته باشیم این اصول و حرفها محقق شوند. آیا فارغ التحصیلان با این علوم انسانی فعلی می توانند ما را به این مهم در عرصه های خدمت رسانی و دیگر عرصه ها در جامعه برسانند؟

دکتر حسام الدین خلعتبری : تحول علوم انسانی پلی است برای تحقق علم مورد نظر در بیانیه گام دوم و اساس تمدن سازی اسلامی است.  وقتی حلقه های علمی را مطالعه می کنیم اگر چیزی بخواهد محقق شود به صورت تدریجی است. 

دکتر حسام الدین خلعتبری مدیر گروه معارف دانشکده الهیات و معارف اسلامی با تبریک ایام الله دهه مبارک فجر و پیروزی انقلاب اسلامی گفتند مسئله تحول از دغدغه های بئده است. اساسا این مسئله به عنوان سلسله جنبان انقلاب اسلامی ایران است. انقلاب ایران معرفتی است و باید در آن معرقت ها مبنتی بر آن حقیقت استوار باشد. بر این اساس همگان باید جد و جهد ذاشته باشیم که این حقیقت را به منسه ظهور برسانیم.

تحول علوم انسانی پلی است برای تحقق علم مورد نظر در بیانیه گام دوم و اساس تمدن سازی اسلامی است.  وقتی حلقه های علمی را مطالعه می کنیم اگر چیزی بخواهد محقق شود به صورت تدریجی است.  اندیشه ها و فکرها کم کم رنگ می گیرند و مانایی و ماندگاری آن زیاد خواهد شد.  تحول سریع به سرعت هم از بین می رود اما تحولاتی که بر طبق اندیشه های درست و سالیان سال کم کم شکل گرفته ماندگار و موثر خواهند بود امام امت در سال 1342 حرکت را شروع می کنند و پانزده سال بعد نتیجه میدهد .

دکتر خلعتبری در ادامه بیان داشت: در بیانیه گام دوم انقلاب نظریه نظام انقلابی در فقره ای از این بیانیه، نظریه فطری و شعار جهانی را مطرح می کند.مقام معظم رهبری می فرماید: برای همه چیز می توان طول عمر مفید و تاریخ مصرف فرض کرد اما شعارهای جهانی این انقلاب دینی از این قاعده  مستثناست آنها هرگز بی مصرف و بی فایده نخواهند شد زیرا فطرت بشر در همه عصرها با آن سرشته است و به یک نسل و جامعه محدود نیست.  اگر بخواهیم انقلاب اسلامی اوج بگیرد و به اهداف آرمانی حقیقی برسد.

در دنیای امروز یک تنگ نظری در حوزه معرفت وجود دارد که علم را تقلیل بدهیم . در انقلاب اسلامی ایران در نگاه تحولی این تقلیل گرایی علمی باید بر داشته شود حقیقت علم در مبادی اش خود را نشان می دهد تفسیر حد اقلی علم باعث شد از معانی مختلف علم غافل شویم. نظریاتی که در حوزه علوم انسانی مطرح می شود انسان را به عنوان یک انسان مادی در نظر گرفته وبرای آن  معیارهایی درست کرده و بعد به عنوان حل و فصل قرار می دهد . این نظریه ها مبتنی بر تفکری است که انسان را  همه انسانهای متفکر در عالم نمی داند و شامل همه انسانها نمی شود. . انسان موجود همه را شامل نمی شود بخشی از انسانها را شامل می شود و برای آن انسانها هم فلسفه باطل ساخته شده است. این نظریات ناظر به انسان موجود به معنای عام نیست بلکه بخشی از انسانهای محقق را در نظر می گیرد. تا این انسان محقق در جریان یک نظریه جامعه شناختی تبدیل به انسان محقق مورد نظر خودشان بشود.

مدیر گروه معارف دانشکده الهیات و معارف اسلامی با بیان اینکه ساده انگاری است که علوم انسانی را کاشف از روابط تمام  انسان محقق بدانیم و از انسان غیر محقق عاجز بدانیم. با اشاره به آیه شریفه :

(آنانکه از رسول وپیامبر امّی (حضرت محمّد (صلّی الله علیه وآله وسلّم)) پیروی کنند که در تورات وانجیلی که نزد آنان است (نام واوصافش را) نگاشته یابند (که آن رسول) آنها را به معروف امر واز منکر نهی خواهد کرد وچیزهای پاکیزه را برایشان حلال وپلیدیها را حرام گرداند وبار سنگین وغل وزنجیرهایی که بر گردنشان بود از آنها برگیرد، پس کسانی که بدو ایمان آوردند واو را گرامی داشتند ویاری رساندند واز آن نوری که همراه وی نازل گشت پیروی کردند، آنان همان رستگارانند).﴾ (الأعراف: ۱۵۷)  افزود:

طبق فرموده این آیه شریفه ما رسالت داریم.  امام جامعه که بحث فطرت را مطرح می کند جهان امروز فطرت را نمی شناسد نظریه هایی که امروز مطرح است ظالمانه است و نظریه هایی که مثلا فمنیسم را به عنوان چیزی که مشکل برای جهان نیست و با تبلیغات می خواهند جهانی اش کنند و راه حل ارائه می دهند تا جا بیاندازند.  در واقع علم و علم دینی تعاریف مختلفی دارد تفسیر علم به ساینس و از درون آن تفکرات پراگماتیسمی و یا تحصل گرا و ... ایجاد شود. و اینها ظلم به علم و عالم و اندیشه ونظریه می باشد لذا بایستی حتما در این مسیر کار بکنیم.

علم دینی امروزه تفاسیر مختلفی دارد و ذهن افراد دنبال مشکلات قرون وسطی می رود در حالی که منظور از علم دینی در تعاریف مختلف گوناگون است. که یکی از تعاریف علوم دینی تعاریف منجمدی است که وجود داشته است.

وی افزود: ارتباط بین علم ودین فقط در ارتباط تعارضی معنا پیدا نمی کند بلکه انواع ارتباطات بین حوزه علم و دین وجود دارد که اگر از آن سخن گفته شود دیدگاههای فطری برافروخته شده و بالا می آید. تاثیر گذاری دین هم  بر علوم تجربی و هم بر علوم انسانی است. دین در علوم تجربی در حوزه فیزیک و شیمی و هم در حوزه علوم انسانی تاثیر گذار است. در علوم انسانی تاثیر مبادی ماوراء الطبیعی و مبانی و پارادایم ها بر علوم انسانی  بسیار روشن است و اینها باید تبیین و توضیح شود. مثلانظریه مارکس وبر در باب مشروعیت سیاسی، مشروعیت را براساس سه عامل می داند: مشروعیت سنتی، قانونی و کاریزمایی،  بعضی در این ایام در مورد مشروعیت حضرت امام(ره) گفتند که ایشان شخصیت کاریزماتیک بوده است در حالی که تفسیر در باب امام (ره) یک تمثیل است که مشابهت برقرار می کند که امام(ره) یک شخصیت کاریزماتیک داشته است. در حالی که در حوزه اندیشه اسلامی انواع اقتدار ایمانی، معرفتی و دینی مطرح است. حضرت امام خمینی(ره) اگر به عنوان یک مرجع تقلید دینی نبود و مردم او را یک انسان با شعور و والا نمی یافتند آیا اقتدار داشت؟

دکتر محمد مهدی مجاهدی: در علم اقتصاد بحث جمعیت به لحاظ کمی و کیفی مهمترین مسئله است جمعیت را نباید کنترل کرد و این از متون علمی اقتصاد رشد دریافت می شود جمعیت عامل قدرت است هنوز در جامعه ما امکان رشد بالقوه جمعیت وجود دارد. باید سرمایه گذاری داشته باشیم اما جمعیت است که رشد پایدار ایجاد می کند.

دکتر محمد مهدی مجاهدی عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد طی سخنانی گفت: در مباحث مقام معظم رهبری، اقتصاد نکته کلیدی و قوت است، اقتصاد هدف نیست بلکه وسیله است. در قسمت دوم بیانیه که ایشان به معضلات جامعه امروز می پردازند فقر، بیکاری، اشتغال، تحریم،موضوع بودجه نا متوازن، اقتصاد نفتی را مطرح می کنند. دکتر مجاهدی در ادامه در دو بخش به ادامه مباحث پرداختند

در بحث تحول علوم انسانی بیان داشتند که در حوزه اقتصاد آنچه که دستاورد جامعه بشری در حوزه اقتصاد هست در اختیار یهودیان قرار دارد نقش یهود در حوزه علوم انسانی بویژه علم اقتصاد بسیار ویژه است. باید کار اساسی در حوزه اقتصاد انجام داد. تحول علوم انسانی در حوزه اقتصاد اهمیت شایانی دارد . باید اندیشه های فکری خود را گره بزنیم به اندیشه های عقلانی و فلسفی که فلاسفه ایرانی – اسلامی در ادوار هزار ساله این مرز و بوم در قلمرو جهان اسلام و ایران به آن پرداخته اند. علمای یهود در این حوزه قلیل و رمز آلود و لایه های بیرونی را می گویند و از لایه های درونی صحبت نمی کنند.  در علم اقتصاد بحث جمعیت به لحاظ کمی و کیفی مهمترین مسئله است جمعیت را نباید کنترل کرد و این از متون علمی اقتصاد رشد دریافت می شود جمعیت عامل قدرت است هنوز در جامعه ما امکان رشد بالقوه جمعیت وجود دارد. باید سرمایه گذاری داشته باشیم اما جمعیت است که رشد پایدار ایجاد می کند دلیل آن تابع تولید است از محل سرمایه گذاری مداوم به رشد اقتصادی و اقتصاد پایدار نمی رسیم بلکه از طریق رشد جمعیت به آن دست می یابیم. علت فقر جمعیت نیست.

ایشان در ادامه افزود: هدف را باید روی اشتغال قار داد نه روی رشد تولید و آنچه را که باید محدود کرد پول واعتبار است .

طیفی که توصیه کردند که باید جمعیت را کنترل کنیم گفت که ازاد سازی مالی را باید در دستور کار قرار دهیم. و بانکهای خصوصی و تولید کننده اعتبار شکل گرفت. مکانیسم تولید اعتبار و خلق پول می تواند منجر به تولید پول شود و این در حالی است که بی ثباتی و عدم اشتغال و ایجاد تورم و عدم امکان کنترل حجم پول را در جامعه ایجاد می کند.

دکتر مجاهدی افزود: اگر بخواهیم زمینه های عدالت را فراهم کنیم باید پول را بعنوان یک معیار ثابت نگه داریم و هر ساله پول ارزش خود را ازدست ندهد و امروز در جامعه ما انرژی زیادی باید صرف اقناع فکری در این خصوص کرد. و نقش اقتصاد دانان یهود در این زمینه زیاد است. نوع نگرش به مالکیت زمین را باید عوض کنیم این با مبانی فقهی چندین سال پیش کاربرد چندانی ندارد . یکی از زمینه های فقر و بی عدالتی مالکیت زمین مبتنی بر کار نبوده بلکه مبتنی بر سفته بازی است.

وی در ادامه گفت: اگر بخواهیم جمعیت را افزایش دهیم باید زمینه ازدواج را ایجاد کنیم یا تعادا ازدواجها بالا رود ویا در سنین پایین ازدواج صورت گیرد و یا فرزند آوری افزایش پیدا کند که در همه این فروض باید جلوی خلق پول گرفته شده و اشتغال ایجاد کنیم. اینها رئوس مطالبی بود که عرض شد و وارد ریز موضوعات نشدیم. اگر بی عدالتی را در نظام پولی می بینیم به دلیل سرمایه گذاری مبتنی بر انتشار پول بر پایه بدهی هستیم که متاسفانه در سیاست گذاری اقتصادی دنباله رو این مسیر هستیم. در تکمله بحث دکتر واحدی باید یک پژوهشکده آینده پژوهی داشته باشیم و در حوزه های کاربردی اساتید رشته های مختل با نگاه آینده پژوهی به بحث و بررسی و تولید علم در این موضوعات بپردازند.  

 

 

 

 

 

 

 

 

کلمات کلیدی
Ahmad Zouleh
تهیه کننده:

Ahmad Zouleh

0 نظر برای این مقاله وجود دارد

نظر دهید

متن درون تصویر امنیتی را وارد نمائید:

متن درون تصویر را در جعبه متن زیر وارد نمائید *